Dünya Kız Çocukları Günü Konferansı

Dünya Kız Çocukları Günü Bölge Konferansı
"Artık Zamanı Geldi! Dijital Çağda Kız Çocuklarının Liderliği"
İstanbul, 11 Ekim 2021

11 Ekim, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu tarafından 19 Aralık 2011 tarihinde Dünya Kız Çocukları Günü olarak ilan edilmiştir. Bu günün amacı; kız çocuklarının haklarına ve dünya çapında karşılaştıkları benzersiz zorluklara dikkat çekmektir.

Dünya genelinde sarf edilen çabalar sayesinde kız çocuklarının ve kadınların haklarını koruma ve destekleme konusunda pek çok ilerleme kaydedilmiştir. Artık daha az sayıda kız çocuğu evliliğe zorlanmakta, daha fazla sayıda kadın liderlik pozisyonlarında bulunmaktadır. Tüm ülkelerde, her yaştan kız çocukları ve kadınlar, birbirinden farklı ve çeşitli özellikleriyle, her gün haklarını talep etmek için seslerini yükseltiyor ve topluluklarındaki sorunları çözmek için yeni dijital beceriler kazanıyor. Bununla birlikte kız çocuklarının ve kadınların haklarından tam manasıyla yararlanmasının önünde sosyal, ekonomik ve yasal engeller var olmaya devam ediyor1. Günümüzde COVID-19 salgını2, insani ve çevresel krizler ve dijital teknolojilerde yaşanan değişimler gibi küresel çaplı sorunlar bağlamında halen ele alınması ve çözülmesi gereken çok sayıda eşitsizlik bulunmaktadır. Ergenlik çağındaki kız çocuklarının şiddetten korunması, onları hayata ve çalışmaya hazırlayacak beceriler edinmeleri, ihtiyaçlarını karşılayacak hizmetlerden yararlanmaları, kendi hayatlarını ve dünyamızı değiştirmek için karar alma özerkliğine sahip olmaları için çabalar sürdürülmelidir.

IKız çocuklarının ve kadınların haklarından yararlanabilmeleri ve Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları'na (SKK) ulaşılmasının önündeki engellerin aşılması için kız çocuklarının güçlenmesi ve toplumsal cinsiyet eşitliğinin desteklenmesi önem taşımaktadır. Toplumsal cinsiyet eşitliğini sağlamaya yönelik çalışmalar, kız ve erkek çocuklarının sahip olduğu eşit hakların desteklenip korunması ve içinde yaşadıkları toplumun siyasi, sosyal ve ekonomik kalkınma süreçlerine katılımlarının desteklenmesi anlamına gelmektedir. SKA 5.5'te de altı çizildiği üzere "Kadınların siyasi, ekonomik ve sosyal hayatın karar verme süreçlerine tam ve etkin bir biçimde katılımlarının ve kadınlara karar verme mekanizmalarında, her düzeyde lider olabilmeleri için eşit fırsatlar tanınmasının güvence altına alınması"3 bu amaca ulaşma yolunda kilit öneme sahiptir. Dijital dönüşüm çağında bu amaca ulaşmak için bir dizi somut çözüm önerisi gerekmektedir4: kız çocuklarının ve kadınların dijital araçlara erişim, bunlardan yararlanma ve bunları geliştirme süreçlerine liderlik etmesi; cinsiyetler arası "dijital uçurum"5ve sanal ortamda şiddet ve ayrımcılık ile mücadele edilmesi; kadınların inovasyon alanında daha fazla rol almasının desteklenmesi bunlardan bazılarıdır.

Kız çocuklarının liderliği için ortak eylemlerin güçlendirilmesi

UNICEF, UNFPA ve BM Kadın Birimi, Aydın Doğan Vakfı ile işbirliği içerisinde Dünya Kız Çocukları Günü vesilesiyle Türkiye'de 2015 yılından bu yana ortak konferanslar düzenlemektedir. Bu konferanslarda kaliteli eğitim, çocuk yaşta evliliklerin önlenmesi, 21. yüzyılda kız çocuklarının temsiliyeti, bilim, sanat ve spor aracılığıyla kız çocuklarının güçlenmesi, güçlenmeye yönelik başarı öyküleri, COVID-19 ve iklim değişikliği karşısında ergenlik çağında bir kız çocuğu olmak da dahil olmak üzere çeşitli konular kapsamında kız çocuklarının güçlenmesi ve liderlik özellikleri ele alınmıştır.

2021 yılında konferansın kapsamı genişletilerek kız çocuklarının ve genç kadınların küresel ve bölgesel ihtiyaçlarının ele alınması ve böylelikle Avrupa ve Orta Asya Bölgesindeki ortak eylemlerin güçlendirilmesi amaçlanmaktadır. Bu çerçevede konferans, ergen kız çocuklarının dijital dünyada toplumsal cinsiyet eşitliğinin daha ileri bir noktaya taşınması sürecindeki liderliklerini ele alacaktır. Küresel "Nesiller Boyu Eşitlik" kampanyasının sloganı ve Dünya Kız Çocukları Günü'nün "Dijital Nesil. Bizim Neslimiz!" teması doğrultusunda konferansta, günümüz ergen kız çocuklarının kalıp yargılarla mücadele etme, dijital çağda kız ve erkek çocukları ile kadınlar ve erkekler için daha eşitlikçi bir dünya oluşturulması için hak taleplerinde bulunma konularında sergiledikleri potansiyele, motivasyon düzeyine ve becerilere dikkat çekilecektir.

Dünyanın pek çok bölgesinde olduğu gibi Avrupa ve Orta Asya Bölgesinde de kız çocuklarına yönelik dijital uçurum varlığını sürdürmektedir. Bazı bölgelerde kadınların internete erişimi erkeklerden %30 daha az olup6 kız çocukları bilim, teknoloji, mühendislik ve matematik alanlarında7 yeterli düzeyde temsil edilmemektedir. Bunun yanı sıra COVID-19 küresel salgını ile daha da kötü bir hâl alan sanal ortamda cinsel taciz ve sanal zorbalık vakaları8 ve özel hayat ile kişisel güvenliğe yönelik endişeler9 de artmıştır. Ayrıca ayrımcı sosyal normlar ve kız çocuklarına ve kadınlara yönelik şiddet, mülteci ve göçmen kız çocukları ve kadınlar da dahil olmak üzere en kırılgan grupları etkileyerek bölge genelinde yaygın şekilde görülmeye devam etmektedir10. Toplumsal cinsiyet eşitliği ile ilgili toplumsal hareketler son on yıla damgasını vurmuş olsa da Avrupa ve Orta Asya bölgesinde ve dünya genelinde, kız çocuklarının ve kadınların insan hakları ve şiddet ile ilgili uluslararası standartlar da dahil olmak üzere kaydedilen bu ilerlemelerin karşısında bir direnç gözlemlenmektedir.

Artık zamanı geldi!

Bu bağlamda küresel toplum, ergenlik çağındaki kız çocuklarını; kendi ürettikleri çözümleri hayata geçirme, haklarını talep etme ve içinde yaşadıkları toplumun yeni nesil dijital liderleri olma konusunda daha fazla desteklemelidir. UNICEF, UNFPA, BM Kadın Birimi ve Aydın Doğan Vakfı, daha önceki konferanslardan elde ettikleri bilgi birikimlerine dayanarak kız çocuklarının dijital çağa öncülük etmesine yönelik çalışmaları destekleme konusunda kararlıdır. Bugünün kız çocuklarının ve genç kadınlarının güçlenmesini ve liderlik etmesini sağlamak için dijital etkileşim ve eğitim çağında sürece nasıl katıldıkları, kalıp yargılara karşı nasıl mücadele ettikleri ve haklarını nasıl savundukları konularına odaklanılacaktır.

Tartışma oturumları; kız çocuklarının dijital ortamda sadece pasif bir hizmet alıcısı değil, aktif rol alan kişiler olduğunun bilinciyle gerçekleştirilecektir. Oturumlarda, sanal dünyanın yetişkinliğe geçiş sürecinde ergen kız çocuklarına sunduğu imkanlara ışık tutulacaktır: kendilerini özgürce ifade etme ve kendilerine değer verme, haklarını savunma, hizmetlere erişme, özerkliklerini kazanma11, dijital eğitimin deneyimlenmesi ve yeniden tasarlanması, akranlarla dayanışma ve değişimin öncüleri olarak içinde yaşadıkları topluma etki etme vb. Konferansta, kız çocuklarının siber zorbalık ve sanal ortamda cinsel taciz de dahil olmak üzere çeşitli tehlikelere karşı korunmasına yönelik çözüm önerilerinde bulunulacaktır. Konferansın kapanış oturumunda bölgesel paydaşlara kız çocuklarını dijital araçlara erişme, becerilerini, yaratıcılıklarını ve eleştirel düşünce yetilerini geliştirme ve sanal ortama anlamlı ve güvenli şekilde katılma alanlarında desteklemeleri için çağrıda bulunulacak ve öneriler sunulacaktır.

Konferans boyunca gerçekleştirilecek paneller, yayınlanacak video mesajları ve çeşitli dijital ürünler; mülteci çocuklar da dahil olmak üzere bölge genelindeki değişimin genç liderleri ve Türkiye'nin dört bir yanındaki kız ve erkek çocuklarını da sürece dahil ederek, kız çocuklarının ve kadınların seslerini yükseltmeleri ve çözümlerini sunmaları için bir platform sağlayacaktır.

Etkinlik, COVID-19 tedbirlerine uygun olarak yüz yüze ve çevrimiçi katılım yoluyla karma bir formatta gerçekleştirilecektir. Ayrıntılı program, teyit edilen katılımcılarla paylaşılacaktır.



1 Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları Raporu, 2020; Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu, BM Kadın Birimi ve Plan International, 2020, Kız Çocukları İçin Yeni Bir Dönem: 25 Yıllık Gelişmenin Değerlendirilmesi

2 BM Kadın Birimi, 2020, Gölge Salgın: Covid-19 salgınında kadınlara yönelik şiddet

3 Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları

4 BM Kadın Birimi, 2021, Eylem Koalisyonları Global Acceleration Plan

5 UNICEF, 2021, Toplumsal cinsiyete dayalı dijital uçurum ile ilgili ne biliyoruz? Literatür incelemesi

6 6UNICEF, 2021, Avrupa ve Orta Asya'da Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Stratejisi: 2021-2025

7 a.g.e.

8 UNICEF, 2021, Avrupa ve Orta Asya'da çocukların durumu (hazırlık aşamasında)

9 BM Kadın Birimi, 2021, Toplumsal Cinsiyet Temelli Siber Şiddete Karşı Ateş Böceği Kampanyası

10 UNICEF, 2021, Dünya Kız Çocukları Günü, Konsept Notu (kurum içi belge)

11 UNFPA, Dünya Nüfusunun Durumu: Özerklik ve Kendi Kaderini Tayin Etme Hakkının Savunulması